GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

ALEKSİTİMİ

0
Aleksitimi nedir?

Kişinin duygu düzenlemesiyle ilgili bir eksiklikten kaynaklı olduğu düşünülen bir hastalıktır. Aleksitimi, Yunanca kökenli olup, dilimize “duygular için söz yokluğu” olarak çevrilmiştir. Bu hastaların psikosomatik belirtileri mevcuttur ve duygularından bahsetmek onlar için oldukça zordur.

Aleksitiminin temel özellikleri, hisleri tarif ve tespitte zorluk, duyguları ve bedensel duyumları ayırt etmede güçlük, dışa dönük merkezli düşünme biçimidir. Aleksitimik bireyler günlük hayatlarında ilişkilerini başarıyla yürütebilir, düşünme bakımından kapasiteleri yüksek olabilir fakat mesele duygulara geldiğinde duygularını, düşüncelerinden ve bedensel duyumlarından ayırt etmekte zorlanırlar.

Aleksitimiyle ilgili hala kesin olarak bilinmeyen birçok alan mevcuttur. Aleksitimiyle ilgili birçok soru işaretinden biri aleksitiminin başka bir durumdan kaynaklı geçici bir özellik mi yoksa kalıcı bir kişilik özelliği mi olduğuyla ilgilidir. Kişiler bazı psikopatolojik durumlardan ötürü mü aleksitimikler yoksa aleksitimi doğduklarından beri sahip oldukları bir özellik mi? Bu sorunun cevabı net olarak bulunamamıştır.

Bir kişinin kesin aleksitimi olup olmadığı da anlaşılamayabilir . Bu yüzden aleksitimi ölçüm skalası yapılması gerektiği düşünülmüştür ve Taylor ve arkadaşları, 26 madde ve 4 boyuttan oluşan, kişinin kendisinin doldurduğu, Toronto Aleksitimi Skalası’nı (TAS-26) geliştirmişlerdir. Fakat Bagby ve arkadaşları hayal kurmada kısıtlılık boyutunu çıkararak ölçeği kısaltmış, günümüzde en çok kullandığımız, 20 madde ve 3 boyuttan oluşan Toronto Aleksitimi Skalası (TAS-20) geliştirilmiştir.

Aleksitimi olan insanlar duygulara nasıl tepki verirler?
  • Duyguları fark etme, kelimelere dökme ve duyguları birbirinden ayırt etmede yaşadıkları güçlüklerdir.
  • Aleksitimik bireylere nasıl hissettikleri sorulduğunda genellikle çok basit ifadelerle “iyi” veya “kötü” yanıtını verirler. Sıklıkla fiziksel semptomları ve duygularını birbirinden ayırt etmekte güçlük çekerler.
  • Duyguları elbette vardır ve onları yaşarlar fakat onları söze dökmekte ki küntlükleri duyguların inandırıcılığını çoğunlukla yok
  • Olayla ilgili soru sorulduğunda ise duygularından bahsetmez olayı tekrar anlatırlar. Konuşmaları tek düze, ayrıntıcıdır ve genellikle çevreleri tarafından sıkıcı bulunurlar.
  • Düş kurmakta zorlanırlar, rüyalarını az hatırlarlar. Kurdukları düşler de oldukça sınırlıdır. Yaratıcılıkları zayıftır, yeni şeyler üretmekte pek iyi değildirler. Çevreleriyle ilişkilerinde iç etkenlerden ziyade dış etkenler yön verir. Bu yüzden sosyal ilişkilere ve çevresel kurallara uymaya eğilimlidirler.
Aleksitimi Teşhisi Nasıl Konulur?

Bir bireye aleksitimi teşhisi koyulabilmesi için bazı önemli semptomların birkaçının o kişide görülmesi gerekmektedir. Örneğin; bireyin gerek kendi duygularını, gerekse karşısındakinin duygularını anlama konusunda yetersiz kalması, duygularını aktaramamasından kaynaklanan psikosomatik belirtiler, fiziksel olarak bayılma, mide bulantıları, çeşitli vücut ağrıları, mide ve bağırsak ağrıları, bağırsak sendromu, taşikardi, kalp atışlarındaki hızlanma ve bunun gibi pek çok durum, aleksitimi belirtileri olarak ifade edilmektedir.

Aleksitimi sorunu ile karşı karşıya olan bireylerde genellikle yaşanılan gerilim neticesinde kanda mevcut olan stres hormonları birden yükselme göstermektedir. Bu durum da, bireyde uzun süre devam eden kronik vücut ağrılarına, baş ağrısına ve yüksek kan basıncı gibi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.

Aleksitimi Tedavisi Nasıl Gerçekleşir?

Aleksitimi gibi sorunlarda uygulanan terapi yöntemleri ise çoğu zaman duygusal ve bilişsel psikoterapi yöntemleridir. Psikosomatik semptomların farkına varan hastalar belirli bir zaman sonrasında olaylar karşısında hissetmiş olduğu duygularının farkına varabilmekte ve duyguları yeniden öğrenebilmektedir. Çok nadir olmakla beraber bazı ağır hastalarda psikiyatristler tarafından eş zamanlı olarak ilaç tedavileri de uygulanabilmektedir.

 

KAYNAKÇA

1- https://mcemyigit.com.tr/aleksitimi-nedenleri-teshisi-ve-tedavisi/

2- https://www.researchgate.net/publication/304098345_Turkish_TAS- 20_TAO-20_–_Toronto_Aleksitimi_Olcegi

3-http://www.penakademi.com.tr/blog/aleksitimi-nedir-/

Hazırlayan

Hatice Bilge TÜRKAN / GDH BİLİMSEL ARAŞTIRMA

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments