GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

ÇATLAK DİŞ SENDROMU

0
Çatlak Diş Sendromu Nedir ? 

Çatlak diş sendromu; çekilen diş röntgeninde görünemeyecek kadar küçük veya diş eti altında kalan, teşhis edilmesi oldukça güç olan bir çatlağın gelişmesiyle ortaya çıkar. Özetle; çatlak diş sendromu terimi tamamlanmamış diş fraktürü için kullanılır.

  • Çoğunlukla dentini içine alan bu fraktür zaman zaman pulpaya hatta peridontal aralığa kadar uzanabilir.
  • Tamamlanmamış diş fraktürü sonrası pulpal ağrı görülebilir.
  • Çoğunlukla 30-50 yaşları arasında görülür.
  • Kadın ve erkekler eşit oranda etkilenir.
  • Alt çene 1.büyük azı ve üst çene küçük azıları takiben alt çene 2.büyük azılarda çok sıklıkla görülür.

 

 

 

 

 

 

Teşhis

Başarılı bir tedavi ve prognoz için çatlak dişlerde erken teşhis önemlidir. Bununla birlikte çatlak dişlere ilişkin semptomlar ve klinik bulgular oldukça değişkendir. Dahası pek çok klinik durum çatlak dişlerde izlenen bulgu ve semptomlarla benzerlik taşır. Akut periodontal hastalıklar, reversible pulpitis, dentin hipersensitivitesi, gümüş içeren amalgam restorasyonlara bağlı galvanik akım, yakın zamanda uygulanmış kompozit restorasyonlar sonrasında görülen mikrosızıntıya bağlı hassasiyet, hiperokluzyonda uygulanmış dental restorasyonlar, parafonksiyonel alışkanlıklara bağlı okluzal travma, trigeminal nevralji gibi durumlardan kaynaklanan orofasiyal ağrı veya bazı psikiyatrik rahatsızlıklardan kaynaklanan atipik fasiyal ağrı gibi durumların çatlak dişler ile ayırıcı tanısı yapılmalıdır.

 

 

 

 

 

Dental Hikaye

Detaylı bir dental hikaye doğru teşhise giden yolda ipuçları verebilir. Hasta geçmiş dental tedavi sürecinde restorasyonlarının pek çok kez yenilendiğini veya tekrarlayan okluzal uyumlamaların uygulandığını bildirebilir. Sert bir objeyi devamlı olarak ısırma veya diş gıcırdatma gibi parafonksiyonel bir alışkanlık olabilir.

Klinik muayene

Çatlak dişlerin inspeksiyonla teşhisi çoğu durumda mümkün değildir. Görsel olarak teşhisin konulabilmesi için bazen ilgili dişteki restorasyonun uzaklaştırılması ya da şüpheli sahanın cerrahi olarak açılması gerekebilir. Ancak teşhisi doğru koymaya yönelik bu invaziv girişimlerin çatlak hattını görebilmeyi yine de garantilemediği hastanın bilgisine sunularak aydınlatılmış onam alınmalıdır. Geniş restorasyonlu bir dişte çatlaktan şüphelenilmesi durumunda keskin düz bir sond restorasyonun marjinlerine uygulanmalıdır; ağrının ortaya çıkması altta yatan sebebin çatlak olabileceğini düşündürebilir. Dişin eksentrik kontaktlara maruz kaldığını ve lateral kuvvetlerden zarara uğrama riski altında olduğunu gösteren okluzal yüzeydeki aşınmaların varlığı, lokalize periodontal defektler (özellikle çatlak hattı subgingival yönde ilerliyorsa), termal uyaran veya şekerli gıdalar ile ortaya çıkan ağrı klinisyenin aklında ilgili dişte çatlak olabileceği yönünde bir soru işareti oluşturmalıdır. Çatlak diş ve ayrık dişin ayırıcı tanısı periodontal sondlama ile yapılabilir. Lokalize bir bölgede sondun oldukça derine inmesi ayrık diş ve zayıf prognozun bir göstergesi olarak düşünülebilir. Klinik muayene esnasında lastik örtü kullanımı tükürük izolasyonu sağlayarak çatlak görünürlüğünü arttırabilir.

 

 

 

 

Tedavi 

  Tedavi seçenekleri klinik ihtiyaçlara göre fraktüre kaspın basit bir restorasyon ile yeniden oluşturulmasından, yeterli kaspal korumayı ya da kök kanal tedavisini de içeren ekstra koronal bir restorasyonun uygulanmasına kadar değişiklik gösterebilir. Literatürde bu seçeneklere ilişkin çeşitli tedavi protokolleri sunulmuştur. İmmediate tedavi gereksinimi dişin çatlak olayına dahil olan büyüklüğü ile alakalıdır. Eğer çatlak görece küçük ve pulpayı içermiyorsa diş normal yollarla restore edilmelidir. Ancak çatlak hattını içeren diş parçaları oldukça büyük ve pulpayı da içeriyorsa diş immediat olarak paslanmaz çelik bir ortodontik bant ile stabilize edilmelidir. Stabilizasyon okluzal uyumlama eşliğinde yapılarak semptomlar rahatlatılmalıdır. Pulpal nekrozla sonuçlanabileceğinden çatlak hattı etrafında meydana gelebilecek mikrosızıntının önüne geçilmelidir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Çatlak Diş Sendromunu önlemek için:
  •  Kaviteler mümkün olduğunca konservatif açılmalıdır.
  • Stres konsantrasyonundan kaçınmak için, yuvarlatılmış kavite hudutları, keskin hudutlara tercih edilmelidir.
  • İndirekt restorasyonların dizaynında yeterli kaspal koruma gözönünde tutulmalıdır.
  • Restorasyonların yerleştirme sırasında aşırı basınçtan kaçınılmalıdır.
  • Gereksiz stres yoğunlaşmasına engel olmak için pinler sağlam dentine yerleştirilmeli ve mineye olan mesafesi uygun uzakta olmalıdır.
  • Dental öyküsünde çatlak diş bulunan hastalarda eksentrik kontaktlar proflaktik amaçla möllenebilir

 

KAYNAKÇA

https://www.medikalakademi.com.tr/catlak-dis-sendromu-nedir-teshis-tedavi/

https://okandis.com/catlak-dis-sendromu-nedir

http://dergi.dentistry.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/97/2019/01/101-%C3%87ATLAK-D%C4%B0%C5%9E.pdf

 

YUŞA AYBEK/GDH HABER

 

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments