GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

RUBBER DAM

0

Hazırlayan: Sena DEMİRKIRAN

  Rubber dam ilk olarak 1864 yılında Amerikada, Dr. Sanford Christie Barnum tarafından çalışma
alanında tükürük izolasyonunu sağlamak için üretilmiştir. Daha sonrasında Dr. S. White ve Dr.
Delous Palmer’ın katkılarıyla günümüzdeki şeklini almıştır. Rubber dam bir set halinde
kullanılmaktadır. Bu set içerisinde, rubber dam örtüsü, klemp, pens, delici ve çerçeve yer
almaktadır. Klempler kullanılacak dişe göre farklı boyutlarda ve farklı ölçülerde üretilmiştir.                                                                                                                                                                                                                                                                                            Rubber dam hangi tedavilerde kullanılır?

      • Rubber dam adeziv ve endodontik diş hekimliğinin vazgeçilmez bir parçasıdır.
  • Rubber-dam öncelikle teknik hassasiyet gerektiren materyal ve metotların uygulanmasında (adeziv teknikler, direkt ve endirekt restorasyonlar, cam iyonomer ve kompomer restorasyonlar), endodontik tedavi, diş beyazlatma uygulamalarında ve derin kavitelerde kullanılır.

Ancak bazı vakalarda rubber dam kullanmak pek mümkün olmamaktadır. Obstruktif solunum yolu rahatsızlıklarına sahip hastalarda, bazı engelli bireylerde, lateks alerjisine sahip hastalarda ve epilepsi hastalarında rubber dam kullanmak bazı komplikasyonlara neden olmaktadır. Fakat gelişen teknloji ile birlikte bilim insanları yeni ürünler üreterek bu komplikasyonları azaltmayı amaçlamaktadır. Örneğin lateks alerjisine sahip hastalar için lateks içermeyen rubber dam örtüleri üretilmiştir.

Rubber dam kullanmanın avantajları nelerdir?

  • Rubber-Dam, hem hasta hem de diş hekiminin konforu açısından gerekli bir uygulamadır.
  • Dolgu ve kanal tedavisi sırasında bakteri ve tükürükten uzak, aseptik bir çalışma sahasının elde edilmesine yardımcı olur.
  • Diş hekimi ve hasta arasında infektif ajanların potansiyel geçişinin en aza indirger.
  • Diş hekimini kontaminasyon ve enfeksiyonlardan korumasına yardımcı olur.
  • Özellikle endodontik tedavilerde birçok küçük materyal kullanılmaktadır. Rubber dam sayesinde tedavi sırasında kullanılan aletlerin, materyallerin, ilaçların, irrigasyon solüsyonlarının hasta tarafından yutulmasının ve aspirasyonunun engellenmesi sağlanır
  • Adeziv uygulamalar sırasında diş dokularında nem kontrolünün sağlanmasına yardımcı olur
  • Dişeti ve oral yumuşak dokuların kullanılan materyallerin, fosforik asit, hipoklorid, beyazlatma ajanları gibi solüsyonların irritasyonundan korunmasını sağlar.
  • Dudak, dil ve yanak gibi yumuşak dokuları çalışma sahasından uzaklaştırarak hem yumuşak dokuların korunmasında hem de diş hekiminin görüş alanının arttırılmasında önemli bir göreve sahiptir.
  • Oral kavitenin izolasyonunu sağlamak amacıyla diş hekimi ve yardımcısının gösterdiği dikkat ve kontrolün indirgenmesiyle daha etkili ve dört elle çalışma imkanının sağlar.

Ayrıca Rubber-dam uygulaması hekim için sürekli enfeksiyona açık ortamda çalışmanın riskini azaltmak için etkili bir önlem mekanizmasıdır. Aeratör kullanımı sonucunda oluşan aerosol ve damlacıklar genellikle bakteri ve kan içerir. Bu aerosol ve damlacıklar tuberküloz, hepatit ve AIDS gibi enfeksiyonların geçişine imkân sağlayan bir potansiyel oluşturur. Rubber dam kullanımı 3 adım mesafedeki oluşacak aeresol miktarını %75 oranında azaltır ve buna bağlı olarak da çapraz enfeksiyon önemli derecede engellenir.

Rubber dam uygulama teknikleri nelerdir?

   Birçok rubber-dam uygulama tekniği vardır. Teknikler daha çok hastaya ve hekimin alışkanlıklarına göre değişkenlik göstermektedir.

  • İlk önce rubber dam örtüsü dişe takılıp daha sonra klemple sabitlenip en son çerçeveye tutturulabilinir.
  • Diğer teknikte ise ilk olarak klemp dişe takılır daha sonra rubber dam örtüsü klembe geçirilir ve en son çerçeveye tutturulur.
  • Bir başka teknik ise klemp ve lateks örtünün aynı anda takılmasıdır.

Rubber dam takılırken dikkat edilmesi gereken birkaç önemli nokta vardır. Öncelikle izolasyonu tam olarak sağlamak en önemli şeydir. İzolasyonu tam anlamıyla sağlamak için çalışılacak alan dışında bir yer açıkta kalmamalıdır. Bir diğer sık yapılan hata ise çerçevenin yanlış konumlandırılmasıdır. Çerçeve ve rubber dam hastanın nefes almasına engel olmamalı hastayı rahatsız etmemelidir. Ayrıca, klemp takılırken çevre dokulara zarar verilmemelidir.

Günümüzde bazı diş hekimleri rubber dam kullanımını tercihe bağlı olarak değerlendiriyor. Ancak özellikle endodontik tedavilerde rubber dam kullanımı zorunlu olmalıdır. 2006 yılında yayınlanan Uluslararası Endodonti dergisinde Avrupa Endodonti Derneği, rubber dam ile izolasyonu sağlanmayan bir dişe asla endodontik tedaviye başlanmaması gerektiğini ciddiyetle tavsiye etmiştir. Rubber dam kullanımının önemini anlatan bir diğer uygulama ise Amerikada gerçekleşmiştir. Amerika endodontistler topluluğunun 2017 yılında yayınladığı position statement (değerlendirmesinde) rubber dam “standard of care” (olmazsa olmaz) olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Amerikada rubber dam kullanılmadan yapılan tedavilerde görülen komplikasyonlar malpractise (görevi kötüye kullanma) olarak değerlendirilerek diş hekimlerine dava açılmıştır.

Bütün bu avantajları ve kullanımının kolaylığı sebebiyle, tedavi kalitesini arttırmak için yapacağımız tedavilerde rubber dam hayatımızın bir parçası haline gelmelidir ve kullanımı arttırılmalıdır.

KAYNAKÇA

https://www.youtube.com/watch?v=xBOJIaA0Sgo

https://www.meyersmedmal.com/failure-to-use-dental-dam-malpractice/

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/j.1365-2591.2006.01180.x

https://ido.org.tr/lib_yayin/149.pdf

https://www.styleitaliano.org/daily-use-of-the-rubber-dam/

https://www.zerodonto.com/en/2017/03/tooth-isolation-the-rubber-dam-suggested-or-obligatory/?fbclid=IwAR2RcwUGs76Fn6frueDqTxz7p_OrgMrjEcXY4wsrIMouonB-qEgKklmICaY

https://www.clinicalkey.com/student/content/book/3-s2.0-B978145574548700038X#hl0001707

https://www.clinicalkey.com/student/content/book/3-s2.0-B9780323624367000130#hl0000481

 

 

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments